تخم مرغ؛ خواص شگفتانگیز و ارزش غذایی آن برای بدن
تخممرغ یکی از پرمصرفترین مواد غذایی در جهان است که به دلیل ارزش غذایی بالا، قیمت مناسب و کاربردهای فراوان در آشپزی، جایگاه ویژهای در رژیم غذایی بسیاری از مردم دارد. در این مقاله به بررسی کامل خواص، ارزش تغذیهای، مزایا، مضرات و نکات مهم مصرف تخممرغ میپردازیم. در ادامه با مجله آموزشی شینسل همراه باشید.
ترکیبات و ارزش غذایی تخممرغ
یک عدد تخممرغ متوسط (حدود ۵۰ گرم) حاوی موارد زیر است:
-
کالری: ۷۰ کیلوکالری
-
پروتئین: ۶ گرم
-
چربی: ۵ گرم (از جمله ۱.۵ گرم چربی اشباع)
-
کربوهیدرات: کمتر از ۱ گرم
-
کلسترول: حدود ۱۸۶ میلیگرم
-
ویتامینها: A، D، E، B2 (ریبوفلاوین)، B12، B5
-
مواد معدنی: آهن، فسفر، سلنیوم، روی
تخممرغ شامل دو بخش اصلی است: زرده که چربی، کلسترول و بیشتر ویتامینها را در خود دارد، و سفیده که منبع پروتئین خالص است.
خواص تخممرغ برای سلامتی
۱. کمک به رشد عضلات و ترمیم بافتها
پروتئین کامل موجود در تخممرغ شامل تمام آمینواسیدهای ضروری بدن است. این ویژگی، آن را به غذایی مناسب برای ورزشکاران، کودکان در حال رشد و بیماران تبدیل کرده است.
۲. سلامت مغز و بهبود عملکرد حافظه
تخممرغ منبع خوبی از کولین است؛ مادهای مغذی که در عملکرد مغز، ساخت سلولهای عصبی و بهبود حافظه نقش دارد.
۳. تقویت بینایی
زرده تخممرغ سرشار از لوتئین و زآگزانتین است؛ دو آنتیاکسیدان مهم که از چشم در برابر آسیبهای نوری و بیماریهایی مثل آبمروارید محافظت میکنند.
۴. مفید برای پوست و مو
ویتامینهای A و E موجود در تخممرغ به سلامت پوست و رشد مو کمک میکنند. سفیده تخممرغ همچنین در ماسکهای زیبایی کاربرد فراوان دارد.
۵. کنترل وزن
تخممرغ به دلیل ایجاد حس سیری بالا، به کاهش مصرف کالری در وعدههای بعدی کمک میکند و انتخاب مناسبی برای رژیمهای کاهش وزن است.
مضرات و هشدارهای مصرف تخممرغ
اگرچه تخممرغ فواید زیادی دارد، اما مصرف بیشازحد آن ممکن است برای برخی افراد مشکلساز شود:
-
کلسترول بالا: افراد با سابقه بیماری قلبی یا کلسترول بالا بهتر است در مصرف زرده تخممرغ تعادل را رعایت کنند.
-
آلرژی: برخی کودکان (و کمتر در بزرگسالان) ممکن است به پروتئین تخممرغ حساسیت داشته باشند.
-
مصرف نپخته: خوردن تخممرغ خام یا نیمپز ممکن است منجر به عفونتهای باکتریایی مانند سالمونلا شود.
بهترین روشهای مصرف تخممرغ
تخممرغ تنوع زیادی در روشهای پخت دارد:
-
آبپز: سالمترین روش با کمترین میزان چربی
-
نیمرو یا املت: خوشمزه و پرطرفدار، بهتر است با کمترین روغن تهیه شود
-
تخممرغ عسلی: برخی افراد آن را مفید میدانند، اما باید توجه کرد که کاملاً بهداشتی تهیه شود
-
در کیک و شیرینیپزی: نقش مهمی در ساختار و طعم دارد
-
در ماسکهای خانگی برای مو و صورت: استفاده موضعی برای تقویت مو و روشنکنندگی پوست
سوالات متداول درباره تخممرغ
۱. آیا تخممرغ باعث افزایش کلسترول خون میشود؟
در گذشته اینطور تصور میشد، اما تحقیقات جدید نشان دادهاند که در بیشتر افراد، کلسترول تخممرغ تأثیر کمی بر کلسترول خون دارد. با این حال، برای افراد خاص توصیه میشود اعتدال را رعایت کنند.
۲. روزی چند عدد تخممرغ بخوریم؟
برای افراد سالم، مصرف ۱ تا ۲ عدد تخممرغ در روز معمولاً بیخطر است، اما بهتر است با توجه به شرایط بدنی و مشاوره با پزشک تصمیمگیری شود.
۳. تفاوت تخممرغ سفید و قهوهای چیست؟
رنگ پوسته تخممرغ به نژاد مرغ بستگی دارد و از نظر ارزش غذایی تفاوتی ندارد.
جمعبندی
تخممرغ یک منبع عالی از پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی است که مصرف منظم و متعادل آن میتواند به سلامت عمومی بدن کمک کند. این ماده غذایی ساده، ارزان و پرکاربرد، بخشی مهم از یک رژیم غذایی سالم بهشمار میرود.
🍳 انواع روشهای مصرف تخممرغ
۱. تخممرغ آبپز
-
سفت (Hard-boiled): پخت کامل زرده و سفیده
-
نیمپز (Soft-boiled): زرده کمی روان، سفیده پخته
-
مناسب برای صبحانه، سالاد و ساندویچ
۲. تخممرغ عسلی
-
زرده کاملاً روان، سفیده نیمپز
-
محبوب در ایران و کشورهای آسیایی
-
بهتر است با دمای کنترلشده و بهداشتی تهیه شود
۳. نیمرو
-
سرخشده در روغن یا کره
-
میتوان زرده را سفت یا روان نگه داشت
-
ساده، سریع و پرطرفدار
۴. املت
-
ترکیب تخممرغ با سبزیجات، گوجهفرنگی، پنیر، قارچ و ادویه
-
انواع مختلف: ایرانی، فرانسوی، اسپانیایی
-
قابلسفارشیسازی با مواد دلخواه
۵. تخممرغ همزده (Scrambled eggs)
-
مخلوط زرده و سفیده با کمی شیر یا کره
-
پختهشده روی حرارت ملایم تا بافتی نرم و خامهای پیدا کند
-
محبوب در صبحانه غربی
۶. تخممرغ در فر (Baked eggs)
-
پخت در فر داخل قالب یا ظرف سفالی
-
گاهی با سبزیجات، گوشت یا پنیر ترکیب میشود
-
مناسب برای صبحانه یا برانچ
۷. تخممرغ آبپز در سوپ یا غذا
-
افزودن تخممرغ آبپز به سوپ جو، سالاد الویه، خوراک سبزیجات
-
یا رندهکردن تخممرغ پخته روی غذاها
۸. تخممرغ شکمپر یا دیوِل (Deviled eggs)
-
نصفکردن تخممرغ آبپز، ترکیب زرده با مایونز، خردل، ادویه و دوباره پرکردن
-
پیشغذای مجلسی و متنوع
۹. تخممرغ در کیک و شیرینیپزی
-
بهعنوان عامل اتصال و پفدهنده در کیک، شیرینی، نان و دسر
-
نقش کلیدی در ساختار و طعم غذا
۱۰. تخممرغ در سسها
-
در تهیه سس مایونز، سس هالندیز و سایر سسهای کلاسیک
-
زرده تخممرغ عامل غلیظکننده و امولسیفایر است
۱۱. تخممرغ خام (با احتیاط)
-
در برخی دستورهای بدنسازی یا تهیه دسرهایی مانند تیرامیسو یا موس
-
احتیاط: خطر آلودگی با سالمونلا، استفاده از تخممرغ پاستوریزه توصیه میشود
۱۲. کاربردهای غیرخوراکی
-
ماسک مو و صورت: سفیده برای پاکسازی و زرده برای تقویت
-
لعاب نان و شیرینی: برای درخشان شدن سطح خمیر پیش از پخت
-
در هنر: در ساخت رنگهای سنتی یا تکنیکهایی مانند تخممرغنقاشی
برگرفته از سایتهای: healthline و webmd