طرز تهیه نان گاتا ارمنی اصل با بافت نرم و طعمی بی‌نظیر

نان گاتا یکی از شیرینی‌های معروف ارمنستان و بخش‌هایی از شمال ایران (به‌ویژه ارامنه ایران) است که بافتی نرم، خوش‌عطر و طعمی شبیه شیرینی‌های خشک مغزی دارد. این نان شیرین سنتی، معمولاً با ترکیبی از کره، آرد، شکر و مغزها درست می‌شود و لایه‌ای میانی خوشمزه به نام خمیر شیرین (khoreez) دارد. در این مقاله از مجله شینسل، طرز تهیه نان گاتا را به‌صورت کامل و حرفه‌ای آموزش می‌دهیم تا بتوانید این نان سنتی را در خانه درست کنید و از طعم بی‌نظیر آن لذت ببرید.

📝 مواد لازم برای نان گاتا (برای ۴ عدد نان متوسط):

برای خمیر:

• آرد سفید: ۴ پیمانه

• کره یا مارگارین: ۱۵۰ گرم (نرم شده)

• شیر ولرم: ¾ پیمانه

• تخم‌مرغ: ۱ عدد

• شکر: ۲ قاشق غذاخوری

• خمیر مایه فوری: ۱ قاشق غذاخوری

• وانیل: ½ قاشق چای‌خوری

• نمک: ¼ قاشق چای‌خوری

برای مواد میانی (خوره‌ز – khoreez):

• آرد: ¾ پیمانه

• کره یا روغن جامد: ۵۰ گرم (ذوب‌شده)

• پودر قند: ½ پیمانه

• گردو خردشده (اختیاری): ½ پیمانه

• هل و دارچین: هرکدام ½ قاشق چای‌خوری (اختیاری)

برای رومال:

• زرده تخم‌مرغ: ۱ عدد

• شیر یا زعفران دم‌کرده: ۱ قاشق غذاخوری

طرز تهیه نان گاتا مرحله‌به‌مرحله:

🔸 مرحله اول: فعال کردن خمیر مایه

1. شیر ولرم، شکر و خمیر مایه را مخلوط کنید.

2. روی آن را بپوشانید و ۱۰ دقیقه در جای گرم بگذارید تا کف کند و فعال شود.

🔸 مرحله دوم: تهیه خمیر

1. آرد را با نمک و وانیل مخلوط و الک کنید.

2. کره نرم‌شده، تخم‌مرغ و مایه خمیر فعال‌شده را اضافه کرده و ورز دهید.

3. خمیر را حدود ۱۰ دقیقه ورز دهید تا لطیف و یکدست شود.

4. روی خمیر را بپوشانید و در جای گرم به مدت ۱ ساعت استراحت دهید تا حجم آن دو برابر شود.

🔸 مرحله سوم: تهیه مواد میانی (خوره‌ز)

1. در یک کاسه، آرد، پودر قند و کره ذوب‌شده را مخلوط کنید.

2. اگر دوست دارید می‌توانید گردو، هل و دارچین هم اضافه کنید.

3. باید به شکل یک خرده‌خرده چرب درآید، نه خیلی سفت و نه خیلی شل.

🔸 مرحله چهارم: شکل‌دهی به نان گاتا

1. بعد از استراحت، خمیر را به ۴ قسمت مساوی تقسیم کنید.

2. هر قسمت را به شکل دایره‌ای با وردنه باز کنید.

3. مقداری از مواد میانی را وسط آن بریزید و خمیر را رول یا تا کنید (به‌دلخواه می‌توانید به شکل مستطیلی، گرد یا حلزونی درآورید).

4. نان‌ها را روی سینی فر بچینید.

🔸 مرحله پنجم: پخت

1. روی نان‌ها را با زرده تخم‌مرغ و شیر یا زعفران رومال کنید.

2. با چاقو روی سطح نان طرح بکشید (مثل چهارخانه یا ضربدر).

3. سینی را در فر از قبل گرم‌شده با دمای ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد به مدت ۲۵ تا ۳۰ دقیقه قرار دهید تا طلایی شوند.

✅ نکات طلایی برای نان گاتای خوشمزه:

• ورز دادن کافی خمیر باعث نرم‌تر شدن نان می‌شود.

• استفاده از کره حیوانی طعم گاتا را اصیل‌تر می‌کند.

• افزودن گردو به مواد میانی باعث بافت و طعم بهتر می‌شود.

• روی نان را حتماً رومال کنید تا ظاهر طلایی و اشتهابرانگیز داشته باشد.

• اگر خمیر چسبناک بود، کمی آرد اضافه کنید ولی زیاده‌روی نکنید.

❓سوالات متداول درباره نان گاتا

۱. آیا نان گاتا همان نان قندی است؟

خیر، نان گاتا شیرینی ارمنی است با مواد میانی مخصوص، درحالی‌که نان قندی ساده‌تر و بدون مواد وسطی است.

۲. آیا می‌توان گاتا را فریز کرد؟

بله، بعد از پخت و خنک شدن کامل، در ظرف دربسته نگهداری و تا ۲ ماه فریز کنید. برای مصرف، در دمای محیط قرار دهید یا چند دقیقه در فر گرم کنید.

۳. تفاوت گاتا با قرابیه چیست؟

گاتا نرم‌تر و خمیری‌تر است، در حالی که قرابیه بافتی خشک‌تر و بادامی دارد.

📌 جمع‌بندی:

نان گاتا یک شیرینی خانگی سنتی و بسیار خوشمزه با اصالت ارمنی است که می‌تواند جایگزینی عالی برای کیک‌ها و شیرینی‌های تکراری باشد. با رعایت این دستور ساده ولی حرفه‌ای، می‌توانید در خانه نان گاتایی پف‌دار، نرم و خوش‌طعم بپزید و از آن در کنار چای یا قهوه لذت ببرید.