طرز تهیه آش ترخینه سنتی با طعمی بی‌نظیر + فوت و فن خوشمزه شدن

آش ترخینه یکی از غذاهای اصیل و پرخاصیت ایرانی است که بیشتر در مناطق غربی کشور مثل کرمانشاه، ایلام و کردستان طبخ می‌شود. این آش با استفاده از ترخینه (ترکیبی از بلغور گندم و دوغ خشک‌شده) تهیه می‌شود و طعمی ترش، دلچسب و متفاوت دارد. اگر به دنبال یک غذای مقوی، سالم و مناسب برای روزهای سرد سال هستید، طرز تهیه آش ترخینه انتخابی فوق‌العاده برای شماست. در این مطلب از مجله شینسل به صورت کامل و مرحله به مرحله، دستور پخت آش ترخینه خانگی را با تمام نکات و فوت‌وفن‌های خوشمزه‌تر شدن آن ارائه می‌دهیم.

📝 مواد لازم برای ۴ تا ۶ نفر:

• ترخینه (خشک یا خیسانده): ۱ لیوان

• نخود: ½ لیوان

• لوبیا چیتی یا قرمز: ½ لیوان

• عدس: ½ لیوان

• پیاز: ۲ عدد متوسط

• سیر (دلخواه): ۳ حبه

• سبزی آش (تره، جعفری، گشنیز، اسفناج): ۵۰۰ گرم

• نعنا خشک: ۲ قاشق غذاخوری

• زردچوبه، نمک، فلفل سیاه: به مقدار لازم

• روغن: به مقدار لازم

🍲 طرز تهیه آش ترخینه سنتی:

۱. آماده‌سازی حبوبات:

• نخود و لوبیا را از شب قبل با آب سرد خیس کنید (چند بار آب آن را عوض کنید).

• آن‌ها را جداگانه بپزید تا نیم‌پز شوند. (عدس را در مراحل بعد اضافه می‌کنیم چون زودتر می‌پزد.)

📝 مواد لازم برای ۴ تا ۶ نفر:
ترخینه (خشک یا خیسانده): ۱ لیوان

نخود: ½ لیوان

لوبیا چیتی یا قرمز: ½ لیوان

عدس: ½ لیوان

پیاز: ۲ عدد متوسط

سیر (دلخواه): ۳ حبه

سبزی آش (تره، جعفری، گشنیز، اسفناج): ۵۰۰ گرم

نعنا خشک: ۲ قاشق غذاخوری

زردچوبه، نمک، فلفل سیاه: به مقدار لازم

روغن: به مقدار لازم

۲. آماده‌سازی ترخینه:

• اگر از ترخینه خشک استفاده می‌کنید، آن را ۲ تا ۳ ساعت در آب ولرم خیس کنید تا نرم شود.

• اگر ترخینه تازه دارید، آماده‌ی استفاده است.

۳. تفت دادن پیاز و سیر:

• یک عدد پیاز را نگینی خرد کرده و با مقداری روغن تفت دهید تا طلایی شود.

• سیر را هم ریز خرد کنید و به پیاز اضافه کنید. کمی زردچوبه و فلفل سیاه بزنید.

۴. ترکیب مواد:

• در یک قابلمه بزرگ، پیاز داغ را با نخود، لوبیا و آب به جوش بیاورید.

• سپس عدس و ترخینه را اضافه کنید. اجازه دهید ۳۰–۴۰ دقیقه روی حرارت ملایم بپزد.

۵. افزودن سبزی آش:

• سبزی آش را تمیز بشویید، خرد کرده و اضافه کنید.

• اجازه دهید همه‌ی مواد حدود ۳۰ دقیقه با هم بجوشند تا آش جا بیفتد.

۶. نعنا داغ:

• در یک تابه کوچک، نعنا خشک را با کمی روغن و زردچوبه تفت دهید (سریع و با حرارت کم تا نسوزد).

• نیمی از آن را داخل آش بریزید و نیم دیگر را برای تزئین نگه دارید.

✅ نکات کلیدی برای خوشمزه شدن آش ترخینه:

• اگر طعم ترخینه خیلی ترش بود، می‌تونید کمی برنج یا بلغور بیشتر اضافه کنید تا طعمش متعادل بشه.

• استفاده از عصاره گوشت یا قلم باعث خوش‌طعم‌تر شدن آش میشه.

• بعضی‌ها به آش ترخینه کمی کشک هم اضافه می‌کنن که طعمش رو خاص‌تر می‌کنه.

🏺 تاریخچه و ریشه‌های آش ترخینه

آش ترخینه یکی از غذاهای سنتی و قدیمی ایران است که ریشه‌اش به مناطق غربی کشور به‌ویژه کردستان، کرمانشاه، ایلام و لرستان برمی‌گردد. این آش از دیرباز در بین اقوام کرد، لر و لک جایگاه ویژه‌ای داشته و بیشتر در فصول سرد سال و ایام زمستان طبخ می‌شده.

ترخینه، ماده اصلی این آش، ترکیبی است از بلغور گندم و دوغ ترش یا کشک که آن را خشک می‌کنند تا در ماه‌های سرد، غذایی مغذی و گرم‌کننده بدن فراهم باشد. در گذشته، زنان روستایی این ماده را به شکل گلوله‌های کوچک خشک می‌کردند و برای فصل زمستان کنار می‌گذاشتند.

آش ترخینه نه تنها یک غذای ساده و محلی، بلکه بخشی از میراث غذایی ایران است؛ غذایی که با طبیعت، شرایط اقلیمی و فرهنگ محلی گره خورده. در بسیاری از مناطق، این آش به عنوان غذای نذری یا شفابخش در زمان بیماری نیز پخته می‌شود.