بیماری مرض قند (دیابت) چیست؟ علائم، علل، راه‌های پیشگیری و درمان

مرض قند یا دیابت چیست؟

مرض قند، که در علم پزشکی با نام دیابت شناخته می‌شود، یک اختلال متابولیکی مزمن است که در آن بدن توانایی کافی برای استفاده یا تولید انسولین را ندارد. این بیماری منجر به افزایش قند خون شده و در صورت عدم کنترل، می‌تواند عوارض جدی برای چشم، کلیه، قلب و اعصاب ایجاد کند.

انواع دیابت

۱. دیابت نوع ۱

در این نوع، سیستم ایمنی بدن به سلول‌های تولیدکننده انسولین حمله کرده و آن‌ها را از بین می‌برد. معمولاً در سنین کودکی یا نوجوانی بروز می‌کند و نیاز به تزریق انسولین دارد.

۲. دیابت نوع ۲

شایع‌ترین نوع دیابت است که معمولاً در بزرگسالی اتفاق می‌افتد. در این حالت، بدن به انسولین مقاومت نشان می‌دهد یا تولید آن کافی نیست. با تغییر سبک زندگی و دارو قابل کنترل است.

۳. دیابت بارداری

در برخی زنان باردار دیده می‌شود و معمولاً پس از زایمان از بین می‌رود، اما خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در آینده را افزایش می‌دهد.

علائم بیماری مرض قند

علائم دیابت ممکن است تدریجی ظاهر شوند. برخی از شایع‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• احساس تشنگی مداوم

• ادرار زیاد

• کاهش وزن بی‌دلیل

• خستگی شدید

• تاری دید

• دیر خوب شدن زخم‌ها

• خشکی پوست و خارش

دلایل و عوامل خطر

عوامل زیر می‌توانند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهند:

• وراثت (سابقه خانوادگی)

• چاقی و اضافه‌وزن

• کم‌تحرکی

• رژیم غذایی ناسالم

• سن بالا

• فشار خون یا کلسترول بالا

• بارداری

عوارض عدم کنترل دیابت

کنترل نکردن قند خون می‌تواند منجر به عوارض جدی و حتی مرگ شود. مهم‌ترین آن‌ها:

• آسیب به چشم‌ها (رتینوپاتی)

• نارسایی کلیه

• سکته مغزی و قلبی

• زخم و قطع عضو در پاها

• مشکلات عصبی و بی‌حسی

روش‌های پیشگیری و کنترل دیابت

– رژیم غذایی سالم

مصرف سبزیجات، غلات کامل، پروتئین کم‌چرب و پرهیز از قند و چربی‌های ناسالم اهمیت زیادی دارد.

– فعالیت بدنی منظم

ورزش منظم مانند پیاده‌روی روزانه می‌تواند حساسیت بدن به انسولین را افزایش دهد.

– کنترل وزن

کاهش حتی چند کیلوگرم وزن می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد.

– مدیریت استرس

استرس مزمن می‌تواند سطح قند خون را افزایش دهد. روش‌هایی مثل یوگا، تنفس عمیق یا مدیتیشن کمک‌کننده‌اند.

– معاینه منظم و تست قند خون

تشخیص زودهنگام از طریق آزمایش خون نقش حیاتی در پیشگیری از عوارض دارد.

درمان دیابت

درمان بسته به نوع دیابت متفاوت است:

• دیابت نوع ۱: تزریق منظم انسولین

• دیابت نوع ۲: رژیم، ورزش، دارو و در صورت نیاز انسولین

• دیابت بارداری: رعایت رژیم، کنترل وزن و گاهی دارو تحت نظر پزشک

نتیجه‌گیری

دیابت یک بیماری جدی اما قابل کنترل است. با آگاهی، سبک زندگی سالم و پیگیری منظم می‌توان از بسیاری از عوارض آن جلوگیری کرد. نقش پیشگیری در این بیماری بسیار کلیدی است؛ چرا که بسیاری از موارد دیابت نوع ۲ با اصلاح عادت‌های زندگی قابل پیشگیری‌اند.

برگرفته از سایتهای: healthline و webmd و ویکی پدیا